Mục lục
Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh, ngành điện mặt trời tại Pháp đang bước vào một giai đoạn đầy biến động. Từ một lĩnh vực được xem là động lực quan trọng trong chiến lược chuyển dịch năng lượng, điện mặt trời Pháp hiện đối mặt với tình trạng nhiều cơ chế hỗ trợ bị cắt giảm hoặc điều chỉnh mạnh.
Tại một hội nghị gần đây của ngành năng lượng tái tạo Pháp, các đại diện trong lĩnh vực điện mặt trời đã phát đi cảnh báo nghiêm trọng về tương lai của thị trường. Ông Vianney de l’Estang, Chủ tịch Ủy ban Điện mặt trời của SER, cho rằng đây là thời điểm ngành cần đoàn kết hơn bao giờ hết. Trong khi đó, ông Jules Nyssen, Chủ tịch SER, nhận định tình hình hiện nay là rất nghiêm trọng.
Điều đáng chú ý là cuộc khủng hoảng niềm tin này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ Pháp vẫn đang kêu gọi đẩy nhanh quá trình điện khí hóa nền kinh tế. Nhu cầu điện dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt từ các trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghiệp tiêu thụ điện lớn.
Theo các đại diện ngành điện mặt trời Pháp, thị trường đang rơi vào một nghịch lý lớn: nhu cầu điện trong tương lai tăng cao, nhưng các chính sách thúc đẩy nguồn điện sạch lại bị thu hẹp ở nhiều phân khúc.
Các đợt đấu thầu cho dự án điện mặt trời quy mô lớn ngày càng ít, trong khi tầm nhìn sau mùa hè năm 2026 vẫn chưa rõ ràng. Chương trình hỗ trợ cho các hệ thống điện mặt trời từ 100 đến 500 kWp cũng dự kiến chấm dứt vào tháng 9/2025. Bên cạnh đó, những yêu cầu bắt buộc lắp đặt điện mặt trời trên tòa nhà và bãi đỗ xe theo luật APER cũng đang có xu hướng được nới lỏng.
Đối với nhóm hệ thống điện mặt trời quy mô nhỏ dưới 100 kWp, tác động còn rõ rệt hơn. Sau khi cơ chế giá S21 được sửa đổi, mức hỗ trợ gần như bị xóa bỏ. Giá mua phần điện dư thừa giảm xuống chỉ còn khoảng 11 €/MWh, khiến động lực đầu tư của hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ suy giảm đáng kể.
Sự thiếu chắc chắn về chính sách đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Ông Daniel Bour, Chủ tịch Enerplan, cho biết nhiều doanh nghiệp trong ngành đã ngừng tuyển dụng, đồng thời triển khai các kế hoạch cắt giảm nhân sự.
Theo ông, khoảng một phần ba số việc làm trong ngành điện mặt trời Pháp đang có nguy cơ biến mất nếu tình trạng hiện nay tiếp tục kéo dài. Đây là tín hiệu rất đáng lo ngại đối với một ngành từng được xem là trụ cột trong quá trình chuyển dịch năng lượng của châu Âu.
Năm 2027 cũng là năm bầu cử tổng thống Pháp, vốn thường tạo ra độ trễ nhất định trong chính sách. Tuy nhiên, với những điều chỉnh mới và sự thiếu rõ ràng hiện nay, ngành điện mặt trời cho rằng “bức tường khó khăn” đã đến sớm hơn dự kiến, ngay từ mùa hè năm 2026.
Trong những năm gần đây, điện mặt trời tại Pháp đã đạt tốc độ phát triển đáng kể. Tổng công suất lắp đặt hiện đạt gần 32 GW, đưa năng lượng mặt trời trở thành một trong những nguồn điện tái tạo quan trọng trong hệ thống điện quốc gia.
Năm 2025, sản lượng điện mặt trời tại Pháp tăng thêm 8,1 TWh so với năm trước. Đây là mức tăng tuyệt đối chỉ đứng sau điện hạt nhân. Theo số liệu từ RTE, điện mặt trời hiện chiếm gần 6% cơ cấu điện của Pháp, với sản lượng khoảng 32,9 TWh.
Dù vậy, giai đoạn tăng trưởng nhanh nhờ chính sách hỗ trợ liên tục đang dần khép lại. Đại diện Tổng cục Năng lượng và Khí hậu Pháp cho rằng ngành điện mặt trời đang bước vào “giai đoạn trách nhiệm”, tức phải thích ứng với bối cảnh mới, ít phụ thuộc hơn vào trợ cấp nhà nước.
Theo định hướng trong PPE3, Pháp vẫn đặt mục tiêu đạt 48 GW công suất điện mặt trời vào năm 2030, tương đương sản lượng khoảng 59 TWh mỗi năm. Hiện nước này có gần 10 GW dự án đang trong trạng thái chờ triển khai.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở tốc độ đấu nối mới. Nếu năm 2025 Pháp đạt khoảng 6 GW công suất điện mặt trời mới, thì theo PPE3, tốc độ này có thể giảm xuống còn khoảng 2,9 GW mỗi năm. Theo SER, đây là tín hiệu đáng lo ngại, bởi tốc độ triển khai thấp hơn có thể khiến mục tiêu năm 2030 trở nên khó đạt được.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh, việc làm chậm tốc độ phát triển điện mặt trời có thể tạo áp lực lớn lên hệ thống điện, đặc biệt khi các ngành công nghiệp mới như trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và xe điện ngày càng tiêu thụ nhiều điện hơn.
Một trong những điểm được nhấn mạnh tại hội nghị là nhu cầu cấp thiết phải kết hợp điện mặt trời với hệ thống lưu trữ bằng pin. Khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng cao, vấn đề không chỉ là lắp thêm công suất phát điện, mà còn là khả năng lưu trữ, điều phối và sử dụng điện hiệu quả hơn theo thời gian thực.
Ông Vianney de l’Estang cho rằng Pháp cần nhanh chóng triển khai các dự án thí điểm điện mặt trời tích hợp pin lưu trữ thông qua cơ chế đấu thầu. Đây được xem là bước đi cần thiết để kiểm chứng mô hình kỹ thuật, tài chính và vận hành trước khi nhân rộng.
Trên thế giới, mô hình điện mặt trời kết hợp lưu trữ năng lượng đã trở thành xu hướng tại nhiều quốc gia. Pin lưu trữ giúp hấp thụ sản lượng điện dư vào thời điểm nắng mạnh, sau đó xả điện vào giờ cao điểm hoặc khi hệ thống cần cân bằng phụ tải. Điều này giúp tăng giá trị của điện mặt trời, giảm áp lực lên lưới điện và nâng cao tính ổn định của hệ thống năng lượng.
Câu chuyện của ngành điện mặt trời Pháp cho thấy một thực tế rất rõ: công nghệ tốt và nhu cầu thị trường lớn vẫn chưa đủ để đảm bảo tăng trưởng bền vững. Đối với năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời, chính sách ổn định đóng vai trò then chốt trong việc duy trì niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Khi cơ chế hỗ trợ thay đổi quá nhanh hoặc thiếu lộ trình rõ ràng, toàn bộ chuỗi giá trị có thể bị ảnh hưởng. Từ nhà phát triển dự án, đơn vị lắp đặt, nhà cung cấp thiết bị cho đến người lao động trong ngành đều phải đối mặt với rủi ro lớn hơn.
Đồng thời, câu chuyện này cũng cho thấy điện mặt trời trong giai đoạn mới không thể chỉ phát triển theo tư duy “lắp càng nhiều càng tốt”. Thay vào đó, thị trường cần chuyển sang mô hình tích hợp: điện mặt trời, pin lưu trữ, quản lý phụ tải, điều khiển thông minh và cơ chế giá điện linh hoạt.
Nguồn tham khảo: Báo Mới
https://baomoi.com/nganh-dien-mat-troi-phap-truoc-bao-dong-do-c55394161.epi?shem=dsdf,sharefoc,agadiscoversdl,,sh/x/discover/m1/4
